Almanya Vatandaşlık İşlemleri

Almanya Vatandaşlığı 

Almanya'da yaşayan yabancı uyruklu göçmenlerin Alman vatandaşlığına geçişlerini düzenleyen birden fazla yasa bulunmaktadır. Almanya’ya geliş nedeni, oturma süresi veya oturma izni statüsü gibi kriterler yabancı uyruklu göçmenin Almanya vatandaşlığına geçiş sürecinde belirleyicidir.

Anne ve babasından biri Alman vatandaşı olan çocuk kan ilkesi sebebiyle doğuştan Alman vatandaşı sayılır.  1 Ocak 2000 yılında yürürlüğe giren mevzuat çerçevesinde yabancı anne ve babaların Almanya’da doğan çocukları, ebeveynlerden biri çocuk doğduğundan en az sekiz yıldan beri, yasal şekilde Almanya’da ikamet etmesi ya da en az üç yıldan beri süresiz oturma iznine sahip olması halinde re’sen Alman vatandaşı olarak kabul edilir. Söz konusu koşulları sağlamış kişinin çocuğu da doğumuyla birlikte tüm haklarıyla Alman vatandaşı olur.

Doğum ilkesine göre Alman vatandaşı olarak dünyaya gelmiş çocuk, yabancı ülke vatandaşı olan anne veya babasından birinin vatandaşlığına da sahipse 18 yaşından 23 yaşına kadar olan süre içerisinde Federal Almanya vatandaşlık ilkeleri çerçevesince bu vatandaşlıklarından birini tercih etmesi gerekmektedir.  Diğer ülke vatandaşlığında kalmak istediğini bildirenler veya 23 yaşını doldurdukları tarihe kadar herhangi bir tercih bildirmeyenler Almanya vatandaşlığını kaybederler. Alman vatandaşlığını tercih edenlerin ise 23 yaşına kadar, yabancı ülke vatandaşlığından çıktıklarını belgelemeleri gerekmektedir. 

Almanya’da resmi makamlar erginlik çağına geldikleri zaman seçim yükümlülüğü (optionspflicht) hakkında bilgi vermektedir. Yabancı yasa uyarınca Alman vatandaşlığı 1 Ocak 2000 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Vatandaşlık Reform Yasası, yabancının yabancılar yasasına dayanarak Alman vatandaşı olma hakkını elde etmesini yeniden düzenlemiştir. Bu düzenleme kapsamında vatandaşlık talebinde bulunan kişinin, Almanya’da en az 8 yıl yasal olarak yaşamış olması (müsamaha (daldung) statüsünde geçirilmiş süre yasal oturum olarak sayılmamaktadır) ve vatandaşlık için başvuru yapıldığı anda “oturum izni” ne (süresiz veya sınırlı) veya “yerleşim izni”ne sahip olması gerekmektedir. Yabancılar Yasasının vatandaşlık hükümlerine göre başvuru sahibi gerekli koşulları yerine getirdiği takdirde vatandaşlık yasasının 8. Maddesine göre Alman vatandaşlığına geçebilir Federal Almanya vatandaşlık ilkeleri kapsamında değerlendirilen diğer kriterler aşağıdaki gibidir:

- Almanya anayasasına, düzene bağlılık belgesinin imzalamak. Anayasaya aykırı bir faaliyette bulunmamak.

- Yeterli derecede Almanca bilmek. Almanca bilgisinin Avrupa Konseyinin ortak referans dil standartlarına göre yazılı ve sözlü olarak yeterli olması gerekmektedir. Almanca bilgisini ispata yarar okul, kurs diplomaları yoksa ilgili eyaletteki uygulamaya göre sözlü bir testten geçmektedir. 

- Almanya’da en az 8 yıl yasal olarak yaşamış olmak.

- Almanya’nın hukuki ve toplumsal düzeni hakkında temel bilgilere sahip olmak.

- Genel olarak geçimini sosyal yardım veya işsizlik yardımı olmaksızın temin edebilmek. 

- Siyasi iltica başvurusu kabul edilenler için 6 sene oturum.
 
- 60 yaşından büyük yabancılar için 12 sene oturum.
 
- Alman devletinin koruması altında olan veya hiçbir vatandaşlığı olmayan yabancılar için 6 sene oturum.
 
- Alman devletinin çıkarlarının gerektirdiği hallerde en az 3 senelik oturum.
 
- Bir Alman tarafından evlatlık edinilen çocuklar için 3 senelik oturum.
 
- Vatandaşlık başvurusu yapıldığında, “oturma izni”ne (sınırlı veya sınırsız) veya“yerleşim izni”ne sahip olmak.
 
- Almanya'da temelli olarak yerleşmiş olmak (geçici bir nedenle Almanya'da bulunanlar bu aktan yararlanamaz);
 
- Alman medeni hukukuna göre reşit olmak ve kişilik haklarının herhangi bir nedenle kısıtlanmamış olması.

- Sabıkasız olmak. Yabancılar Yasasının 46./1.- 4. maddeleri ve 47./1. - 2. maddeleri uyarınca sınır dışını gerektirecek herhangi bir durumun bulunmaması. Ağır para veya hapis cezasını gerektirecek suçların işlenmiş olması veya yasadışı kamu düzenini bozucu faaliyetlere katılınmış olması Alman vatandaşlığına geçişe engel oluşturur.
 
- Kendisi ve ailesinin geçimi için yeterli bir gelire sahip olmak. Herhangi bir nedenle sosyal yardım veya işsizlik yardımı alan bir yabancı Alman vatandaşlığına geçemez. Herhangi bir nedenle işsizlik parası, hastalık kasası yardımı, çocuk eğitim parası, konut yardımı alanlar için gelecekteki gelir durumlarının nasıl olabileceği değerlendirilir.
 
- Eski vatandaşlıktan ayrılmak. (Başvuru tarihine kadar bağlı bulunulan ülke vatandaşlığından çıkarılması. Başvuruda bulunan kişi herhangi bir Avrupa Birliği ülkesinin vatandaşı ise eski vatandaşlığından ayrılması gerekmemektedir.)
 
Yukarıdaki koşulları yerine getiren, 16 yaşını doldurmuş bir yabancı vereceği bir dilekçe ile Alman vatandaşlığına geçebilir.

Eş ve Çocuklar İçin Alman Vatandaşlığı

Reşit olmayan çocuklara vatandaşlığa alınma garantisi verilmektedir. Başvuruda bulunan kişinin karısı,  kocası ve reşit olmayan çocukları, Almanya’da düzenli olarak 8 yılı doldurma şartı aranmaksızın Alman vatandaşı olma hakkına sahip olabilirler.  Ailede ebeveynlerden biri 2. bölümde belirtilen koşulları yerine getiriyorsa, eş ve çocuklar da verecekleri dilekçelerle birlikte Alman vatandaşlığına geçebilirler. Vatandaşlığa geçmek için gerekli oturum süresi, eş ve çocuklarda daha düşük tutulmuştur. Eşlerde, eğer ailenin müşterek yaşamı en az iki yıldır Almanya'da sürüyorsa, 4 yıllık oturum süresi yeterli kabul edilmektedir. Çocuklarda ise Almanya'da 3 yıllık oturum süresi yeterlidir. Eğer çocuk 6 yaşından küçükse, yaşının yarısına denk süreyi Almanya'da ailesi ile birlikte geçirmiş olması yeterlidir.
 
Yeterli Almanca bilgisi kural olarak hem eşten, hem çocuklardan beklenmektedir. Eğer diğer aile bireyleri yeterli Almanca biliyorsa eşin eğitim durumu ve diğer zorluklar da göz önüne alınarak, daha az bir Almanca bilgi düzeyi kabul edilebilmektedir. 16 yaşından küçük çocuklardan Anayasaya bağlılık açıklamasını imzalamaları istenmez.
 
16 yaşını doldurmuş çocukların dilekçeleri müstakil işlem görür ve tam ücret gerektirir. Ancak, 23 yaşın altındaki gençlerin başvurularında geçimini kendi geliriyle temin etme koşulu aranmaz. Yasalar bir aile içinde tek vatandaşlık prensibinin gerçekleşmesini (tüm aile bireylerinin beraberce Alman vatandaşı olmasını) desteklemektedir. Ancak bu zorunlu değildir. Koşulları yerine getiren bir ebeveyn Alman vatandaşlığına tek başına veya çocuklarıyla birlikte geçmekte serbesttir.
 

Almanya Vatandaşlığı Nasıl Alınır?

-Dilekçe
Almanya vatandaşlığına geçme işlemlerinde  başvuru sahibi , ikamet edilen yerin Vatandaşlık Dairesine başvurarak gerekli dilekçe formunu (Antrag auf Einbürgerung) şahsen alarak doldurmalıdırlar.  Aile bireyleri Alman vatandaşlığına geçecekse 16 yaşını doldurmuş her bireyin müstakil dilekçe vermesi gerekmektedir.16 yaşını doldurmuş her yabancı bizzat dilekçe vermelidir.   16 yaşından küçüklerin başvuruları ebeveynleri tarafından yapılmalıdır. Yabancı kişi başvuru öncesinde vatandaşlık dairesine gidip Almancasının yeterli olup olmadığını öğrenebilmektedir. 
Dilekçeye eklenecek belgeler:
 
- Doğum belgesi,
 
- Kazanç belgeleri: Son 3 aylık maaş kağıdı ve fotokopisi,
 
- İşsiz ise işsizlik parası ya da yardımı aldığına dair belge ve fotokopisi,
 
- Pasaport ve pasaportunda kayıt bulunan sayfalarının birer fotokopisi,
 
- Evlenme cüzdanı ve üzerlerinde kayıt bulunan sayfaların birer fotokopisi,
 
- Daha önce boşanma olmuşsa ise buna ilişkin mahkeme kararı ve Almanca tercümesi,
 
- Yeterli Almanca bilgisini kanıtlayan diploma veya okul belgesi,
 
- Varsa çocukların okul karneleri
 
Dilekçe verildikten, verilen belgelerin tam ve doğru olduğu tespit edildikten sonra başvuru sahibi Anayasaya bağlılık belgelerini şahsen imzalamalı ve yeterli Almanca bilgisinin olduğuna dair dil sertifikasını ibraz etmelidir.  Başvuru sahibi yeterli Almanca bilgisi olduğunu gösterir sertifikaya sahip değilse, vatandaşlık dairesi tarafından sınava tabi tutulur.  Vatandaşlık dairesindeki memur başvuru sahibi ile örneğin Alman vatandaşlığı, dilekçedeki sorular vb. üzerine kısa bir söyleşi yapmaktadır. Bu sınavın birinci bölümünü oluşturmaktadır. İkinci bölümde başvuru sahibi günlük gazeteden seçilmiş kısa bir metni okuyup, anladığını anlatmak zorundadır.  Vatandaşlık talebinde bulunan kişinin Almanca bilinmediği sonucuna varılırsa kişinin vatandaşlık talep dilekçesi geri alınır ve kişi yeterli seviyeye gelene kadar Almanca kursuna gider. 
 
Dilekçe verildikten ve yeterli Almanca bilgisi tespit edildikten sonra Vatandaşlık Dairesi diğer işlemleri tamamlar. Bu işlemler genellikle 10-12 haftalık bir süre içerisinde (bazı bölgelerde daha uzun) tamamlanır ve başvuru sahibine Alman Vatandaşlığına alınacağına dair “Teminat Belgesi” (Einbürgerungszusicherungurkunde) verilir. Belgenin geçerliliği 2 yılla sınırlandırılmıştır. Bu sürenin bazı hallerde uzatılması mümkündür. Türk vatandaşlığından çıkışın mümkün olmadığı, aşırı düzeyde maddi zarara yol açacağı veya sağlık nedenleriyle çıkış işlemleri takip edilemeyeceği ispatlandığında, çıkış işlemi süreci söz konusu olmayacağından, sadece istisnai durumlar için geçerli olan çifte vatandaşlığın kabulü ile Alman vatandaşlığına geçilmesi mümkün olabilmektedir.
  
Alman vatandaşlığı teminat belgesi alındıktan sonra  vatandaşlık başvurusunda bulunan kişinin “Türk Vatandaşlığından Çıkma İzin Belgesi”nin, Almanca çevirisiyle birlikte Alman Vatandaşlık Dairesine vermesi gerekmektedir. Alman Vatandaşlık Dairesi, çıkış izni belgesi ile birlikte, aradan geçen zaman içinde başvuru sahibinin koşullarında bir değişiklik olup olmadığını değerlendirdikten sonra, Alman vatandaşlığına geçiş işlemini sonuçlandırır ve 6-8 hafta içerisinde Alman vatandaşlığı belgesini (Einbürgerungsurkunde) başvuru sahibine vermektedir. 
 
Alman kimlik belgesi ve pasaport çıkartmak için Einbürgerungsurkunde belgesi gereklidir. Vatandaşlık talebinde bulunan kişi tüm bu işlemleri tamamladıktan sonra ayrılmak istediği vatanın konsolosluğuna giderek vatandaşlıktan çıkış işlemlerini yerine getirmeli ve vatandaşlıktan çıkış belgesini edinmelidir. 
 
Doğumdan Çifte Vatandaşlar:
Doğumdan, anne veya babanın sahip olduğu vatandaşlığa dayanılarak kazanılan vatandaşlıklar, ebeveynlerin farklı vatandaşlıklara sahip olmalarıyla yasal “çifte” vatandaşlığa yol açmaktadır. Örneğin, annesi Alman vatandaşı, babası Türk vatandaşı bir çocuk, iki vatandaşlık sahibi olarak dünyaya gelmektedir. Bu kişi için hiç bir zaman vatandaşlığın seçimi söz konusu olamaz. Bu yoldan çifte vatandaşlığı kazananlarla, isteğe bağlı olarak çifte vatandaş olanların durumu farklıdır. Ayrıca  01 Ocak 2000 tarihine kadar hem Türk, hem de Alman vatandaşlığını elde etmiş olan vatandaşlar yasal olarak çifte vatandaştırlar.
 
İsteğe Bağlı Olarak (Yere Bağlı) Çifte Vatandaşlar (18 ile 23 Yaş Arası Seçim Zorunluluğu): En az sekiz yıldır yasal olarak Almanya’da ikamet eden anne veya babanın çocuğu doğumla Alman vatandaşlığını kazanır. Bu kişi aynı zamanda yabancı statüsündeki anne ve babasının da vatandaşlığına sahiptir. Çifte vatandaş durumunda olan bu kişilere, 18 yaşına girdiklerinde, Alman dairelerince, iki vatandaşlıktan birini seçme çağrısı (Optionspflicht) yapılır. Bu durumdaki kişiler, 23 yaşını dolduruncaya kadar seçme kararını vermezlerse, otomatik olarak Alman vatandaşlığını kaybederler. Alman vatandaşlığını kaybeden kişilere, eğer Almanya´da kalmak isterlerse, İkamet Yasasının 38. maddesine göre tekrar oturma izni verilmektedir.


 

 

 

 

Almanya Konsolosluğu Resmi Web Sitesi: tuerkei.diplo.de/